Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Hành động theo ý muốn riêng của mình: Chỉ hành vi làm việc gì đó chỉ dựa trên ý thích cá nhân, không xem xét đến các điều kiện, hoàn cảnh khách quan hay chủ quan xung quanh.
   • Thiếu sự cân nhắc, không theo nguyên tắc: Thể hiện sự cẩu thả, không tuân thủ các quy định, kế hoạch hoặc không suy nghĩ đến hậu quả.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Anh ấy có thói quen làm việc rất tuỳ tiện, không hỏi ý kiến ai.
  • Việc thay đổi giờ học một cách tuỳ tiện đã gây ra sự xáo trộn cho nhiều học sinh.
  • Không nên đưa ra những quyết định tuỳ tiện khi chưa nắm rõ tình hình.

Các cách sử dụng nâng cao

• "một cách tuỳ tiện": Cụm trạng từ nhấn mạnh cách thức hành động thiếu cân nhắc.
  • Ông chủ đã sa thải nhân viên một cách tuỳ tiện mà không có lý do chính đáng.
• "tính tuỳ tiện": Danh từ hóa, chỉ đặc tính hay thói quen hành động theo ý muốn chủ quan.
  • Tính tuỳ tiện trong công việc là một điểm yếu cần phải khắc phục.

Biến thể và từ gần giống

• Tuỳ ý (tính từ/phó từ): Làm theo ý mình, nhưng thường mang sắc thái trung tính hoặc tích cực hơn, ít hàm ý tiêu cực về sự thiếu nguyên tắc như "tuỳ tiện".
  • Bạn có thể tuỳ ý lựa chọn món ăn trong thực đơn.
• Tự tiện (tính từ): Tự mình hành động mà không xin phép hoặc báo trước, thường dùng trong những việc cụ thể.
  • Cậu ta tự tiện lấy xe tôi đi mà không hỏi.

Từ đồng nghĩa

• Cẩu thả: Làm qua loa, đại khái, không cẩn thận.
• Vô nguyên tắc: Không tuân theo bất kỳ quy tắc, chuẩn mực nào.

Từ trái nghĩa

• Nguyên tắc: Có quy tắc, giữ đúng phép tắc.
• Cẩn trọng: Thận trọng, suy xét kỹ lưỡng trước khi hành động.
• Có kế hoạch: Hành động theo một kế hoạch đã được vạch ra từ trước.

Thành ngữ liên quan

• "Tuỳ tiện như chốn không người": Thành ngữ nhấn mạnh sự tự do, thiếu ý thức đến mức tùy tiện, làm bừa như ở nơi không có ai quản lý.
  • Cậu vào phòng người khác mà xem đồ đạc tuỳ tiện như chốn không người.

1. Theo ý mưốn riêng của mình, không kể tình hình khách quan và chủ quan ra sao: Tùy tiện thay đổi chủ trương.